VİRÜS VE BULAŞMA HIZI

*Havada serbest olarak bulunan virüsler
-1000 mikron (1 mm.) büyüklüğünde damlacıklar 0.3 sn.
-100 mikron büyüklüğünde damlacıklar 3 sn.
-10 mikron büyüklüğünde damlacıklar 5 dakika
-5 mikron büyüklüğünde damlacıklar 1-3 saatte
-1 mikron büyüklüğünde damlacıklar 8 saatte yere düşer.
*Hasta bir insanda ağız sıvısı 1 ml ‘ de 7 milyon SARS COV 2 virüsü içerebilir.

*DAMLACIKLAR:

-Aksırınca : 10- 15 m/sn.
-Öksürünce : 2-5 m/sn.
-Konuşunca. 0.5- 1 m/sn. hızla havada yer alır.
*Aksırma binlerce büyük damlacık saçarken
*Öksürme ise çok daha küçük damlacıklar
*Normal konuşma ile DAKİKADA 500 virüs
*Yüksek ses ile DAKİKADA 1.000 virüs solunan havaya yayılır.
*Hasta bir bireyin konuşması, öksürmesi ya da aksırması ile dış ortama çok sayıda virüs yayılmaktadır.
*Aksırma ile yaklaşık 300 milyon virüs havaya yayılacaktır.
*2-3 kere aksırılmış 10 kez öksürülmüş veya dakikalarca konuşulmuş bir ortamda ise rahatlıkla milyarlı rakamlara ulaşacaktır.
*Diyelim ki ; sadece 1 kere aksırılmış olsun yani 300 milyon virüs ortama yayılsın.
*Bu sayının %90 ‘ ı yani 270 milyon kadarı büyük damlacıklarla 1 sn. içinde yere düşecektir.
*Buna karşılık geri kalan milyonlarca virüs ( 1O milyon kadar virüsün havada kaldığını farz edersek litrede yaklaşık 200 virüs olacaktır.)
*Bunlardan 1.000 nm’ den küçük boyutta olanları 1 lt de yaklaşık 40 virüs olacaktır.
*Odada kalma süresi 30 dakika olduğunda ve bireyin dakikada 15 kez soluduğunu ve nefes aldığında 0.5 litre hava aldığını göz önünde bulundurursak
30 x15=450 soluk alıp verme
450x 0.5 = 225 litre hava kullanıldığını
225 x 40 virüs = 9.000 kadar virüs direkt olarak standart kötü kullanılmış maskelerle elini kolunu sallayarak havayollarına geçeceklerdir.
*Maske kullanım hataları nedeniyle % 5 ‘lik bir havanın maskeden geçmeden serbestçe hava yollarına ulaştığını da unutmamak gerekir.
*Virüsün maske üzerinde yapışan damlacıkların solunum ile dış ortama verilmesi virüsün yayılmasını hızlandırabilmektedir.
*Virüsün maske üzerinde taşınma süresi damlacık miktarı gittikçe azalarak yaklaşık 30 dakikayı bulabilmektedir.

BENİM ÖNERİM:
*Maske üzerine yapışmış damlacıklar her soluk alıp verişte maskeden ayrılarak ortalama yayılma riski nedeniyle , riskli bir ortama girildiğinde maskesini yenileyip ; başka bir ortama girdiğinde maskesini yenileyip el dezenfekte kullanılması ve açık bir alana çıktıktan sonra maskesiz 10-30 sn. de diyafram nefesi alıp verirse virüsün yayılması azaltılır.
*Dr. Hakan Hamzaçebi’ nin önerileri:
1. YÖNTEM: 1035 YOĞUNLUKTAKİ TUZLU SU ÇÖZELTİSİ
*300 ml. suya 10 gr. yaklaşık tepeleme 1 tatlı kaşığı tuz konulup ve iyice karıştırılması ile yaklaşık 1035 yoğunlukta sahip tuzlu su çözeltisi elde edilir.
*Kapalı ortama girmeden önce , kapalı ortamda bulundukları sürece her 15-20 dakikada bir, çıkınca bir kere olmak üzere her iki burun deliğine 2 şer damla tuzlu su püskürtülmeli.

AMAÇ:
Covid 19 üst solunum yolları virüslerin vücutta enfeksiyon oluşturabilmesi için öncelikle burnun ve ağzın arka tarafında yer alan hücrelere girerek çoğalması gerekmektedir,
*Yüksek yoğunluktaki bu çözelti burun ve ağız arkasındaki virüslerin temas etmeye çalıştıkları doku yüzeyine çekilmesine , 15-20 dakika süre ile normalin üstünde sıvının salgılaması sayesinde koruyucu bir sıvı tabakası oluşmasına sebep olmaktadır. Oluşan sıvı tabakası hücreler ile virüslerin temasını engeller.2. YÖNTEM (%100 KORUYUCU)
*Kapalı alanlarda solunan havadaki mikroorganizmaları ve kimyasal maddeleri bir başkası solumadan önce “ 1 saniyeden kısa bir süre içinde DİKEY EMİŞ GÜCÜ KULLANARAK sağlıklı havayla yer değiştiren teknolojinin bir an önce devreye girmesidir”
Bu yöntemle solunum yolu ile bulaşan covid 19 gibi üst solunum yolları enfeksiyonları bir süre sonra 3- 16 hafta içerisinde sadece ders kitaplarında okunur hale gelecektir.

Doç. Dr. Haluk SAÇAKLI
Kaliteli Yaşam Uzmanı